"Автоматтандыру және басқару" кафедрасы: Ғылыми және оқу-әдістемелік жұмыстар

Кафедра құрылғаннан бері 880 жұмыс жарық көрген, олардың 8 оқулықтар, 15 монография, 185 авторлық куәліктер мен патенттер, СССР ВДНХ 2 күміс медаль бар.

Профессор, т.ғ.д., В.А. Бороденкоға өнертапқыштық шығармашылығы үшін ҚР БжҒМ бұйрығымен ШАПАҒАТ-2008 сыйлығының «Белсенді өнертапқыш» номинациясы берілді.

«Ферқорытпа зауытының 10 кВ торабындағы сыйымды токтардың жерге айқас тұйықталуын анықтау» (жетекші т.ғ.д., профессор А.Н. Новожилов) №36/07 ҒЗЖ ш/к және «Лифтердің электр жабдықтаулардан сақтау құрылғысын зерттеу және өңдеу» (жетекші т.ғ.д., профессор В.Ф. Хацевский) №95 ҒЗЖ ш/к нәтижелерін өндіріске енгізу жөніндегі жұмыстары орындалды.

Кафедраның аға оқытушылары Андреева О.А. (Новожилов А.Н. ғылыми жетекші т.ғ.д., профессор ), Токомбаев М.Т., Стинский А.С. (Клецель М.Я. ғылыми жетекші т.ғ.д., профессор) ЖПО ФМБМ Новосибирск мемлекеттік су көлігі академиясының диссертациялық кеңесінде кандидаттық диссертацияларды табысты қорғады және олар техникалық ғылымдар кандидаттарының ғылыми дәрежелеріне ие болды.

Кафедрадағы жетекші ғалымдардың бастамашыл ғылыми-зерттеу еңбектері орындалып, белсенді түрде жалғасуда:

т.ғ.д., профессор Хацевский В.М. – энергия сақтайтын электр технологияларды өңдеу;

т.ғ.д., профессор Клецель М.Я. – электрэнергетикалық жүйелерді автоматтандырудағы құрылғыларды өңдеу;

т.ғ.д., профессор Бороденко В.А. – электрэнергетика жүйесін автоматтандырудың құрылғыларын өңдеу;

т.ғ.к., ПМУ профессоры Мендібаев С.А. – ток көздерінің сипататтамасымен вентильді қайта құруларын өңдеу;

т.ғ.к., ПМУ доценті Гоненко Т.В. – плазмалық шаңдатылған қыздырғыштар базасында сұықтықты электрқыздыру құрылғысын өңдеу;

т.ғ.к., ПМУ доценті Воликова М.П. – электр машиналардағы ауысу тоғының реле қондырғысын қорғауды өңдеу;

т.ғ.к., ПМУ доценті Майшев П.Н. – күшті трансформаторлардың реле қондырғысын қорғауды өңдеу.

2007-2009 жылдары кафедраның қызметкерлері мынадай ғылыми-техникалық талдама жасады:

Лиф тоғының қорғау құрылғысы

Функциялық қосылуынан универсалды ток қорғаудың 2 жылдам желісін және лифтің шахтасына бөгде адамдардың кіруінен қорғауда лифтің беріктігін арттыруға және қауіпсіз жұмыс істеуіне арналған. Әрекет принцибі есік және құлыптарда, лифт шахталарында тетіктердің дөңгелек ферритті және оны эталондық мәнімен салыстыру көмегімен арнайы ток тетіктерін қолдануға, бас желілік электрқозғауыштың статор тоғының екі фазадағы өлшеуіне негізделген.

Авторлар: т.ғ.д., профессор В.Ф. Хацевский мен инженер Л.А. Телегин

16000/10-К ЭОЦНК электр пештік трансформатордың қорғау құрылғысы

16000/10-К ЭОЦНК үшеуінің кез келген электр пештік трансформаторлардың басты немесе вольт қосымшалы трансформа-торларындағы тораптың орамды айқас тұйықталуындағы бір руднотермикалық пештердің сөнуіне арналған.

ЗПТ-3 түріндегі бір руднотермикалық пешті қорғаудың құрылғысы РЗТВ-2 УХЛ-4 үш қорғау реле қондырғысымен жиналады және БПН-3 12-0-12/0-12 блокпен қамтамсыз ету, сондай-ақ 16000/10-К ЭОЦНК типіндегі бір фазалық трансформаторға төрт бактың үстіңгі жағына ДИ-12, УХЛ-4 он екі өлшеу тетіктерімен нықтайды. Осыдан алғашқы екі өлшеу тетіктерінен бас трансформатордың қорғауы, ал басқа екеуінде — вольт қосымшалық құрылады.

Авторлар: т.ғ.д., профессор Новожилов А.Н., магистрант Новожилов Т.А.

Геркондағы ток реле қондырғысы

Реле қондырғысы 6-10 кВ кернеумен қысқа электр құрылғыны сақтау үшін айқас тұйықталу мен шамадан көп токтан уақытты кетірмеуге арналған, дәстүрліден айырмашылығы токтың трансформаторын керек етпейді (ТТ). ТТ функциясы және реле қондырғысының өлшеу бөлігі электр құрылғы дөңгелектерінің қасындағы бекітілген және бағдарламаланған интегралды схемадағы геркондардың көмегімен орындалады. Енгізудің тиімділігі ТТ өндіру үшін қажетті мыс пен болатты үнемдейді.

Авторлар: т.ғ.д., профессор Клецель М.Я., т.ғ.к., аға оқытушы Тоқомбаев М.Т., т.ғ.к., аға оқытушы Стинский А.С.

Екі параллельді сызықтарды қима дифференциалды бағыттағы құрылғыны қорғау

Құрылғы аз сезушілк, екі нүктедегі нейтральмен оқшауланған желінің жерге айқас тұйықталғандағы және жерге түсірілген нейтральмен желінің залалданбаған желінің айқасуынан, сондай-ақ сөндіргіштердің қосалқы контактілерін пайдалану сияқты маңызды кемшіліктерді жоюға мүмкіндік береді. Функциялау алгоритмі ақпараттық анализдің негізінде алгебраның логикалық аппаратының көмегімен екі желінің әрбір фазасында бақыланатын жіберу реле қондырғысынан, қуат органдарының бағытынан құрылады. Қорғау саласында алгоритмнің бағдарламалық жүзеге асырылуын кең қолдануға барынша мүмкіндік береді.

Авторлар: т.ғ.д., профессор Клецель М.Я., т.ғ.к., аға оқытушы Стинский А.С.